Một đề xuất lập pháp mới tại Mỹ đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng EB-5 khi đưa ra phương án gia hạn Chương trình Trung tâm Vùng đến ngày 30/09/2032. Tuy nhiên, đi cùng triển vọng kéo dài thời hạn chương trình là hàng loạt thay đổi đáng chú ý về số việc làm, thời gian duy trì vốn, kiểm soát dòng tiền và trách nhiệm của các bên tham gia.
Ngày 12/11/2026, một bản dự thảo thảo luận mang tên EB-5 Recommitment to Integrity and Transparency Act (RITA) được cho là đã được chuẩn bị bởi đội ngũ Legislative Counsel của Thượng viện Mỹ và lưu hành trong giới chuyên môn EB-5.
Dự thảo này đề xuất gia hạn Chương trình EB-5 Trung tâm Vùng thêm 5 năm, đến ngày 30/09/2032. Đồng thời, một số điều kiện quan trọng của chương trình EB-5 có thể được điều chỉnh theo hướng tăng yêu cầu tạo việc làm, kéo dài thời gian duy trì vốn và siết chặt cơ chế giám sát hoạt động đầu tư.
Đối với các gia đình đang tìm hiểu định cư Mỹ thông qua EB-5, đây là thông tin cần theo dõi sát sao. Bởi nếu được thông qua với những nội dung tương tự, RITA không chỉ tác động đến nhà đầu tư trong tương lai mà còn có thể đặt ra những vấn đề pháp lý đáng chú ý đối với các hồ sơ đã nộp trước đó.
RITA là tên viết tắt của EB-5 Recommitment to Integrity and Transparency Act, có thể hiểu là Đạo luật Tái cam kết về Tính liêm chính và Minh bạch của chương trình EB-5.
Đây là dự thảo thảo luận về việc gia hạn và điều chỉnh Chương trình Trung tâm Vùng – Regional Center Program, một hình thức đầu tư EB-5 cho phép nhiều nhà đầu tư góp vốn vào các dự án tại Mỹ thông qua cấu trúc doanh nghiệp đầu tư mới (NCE), thường để tài trợ cho đơn vị tạo việc làm (JCE).
Theo quy định hiện hành được sửa đổi bởi EB-5 Reform and Integrity Act of 2022 (RIA), Chương trình Trung tâm Vùng được Quốc hội Mỹ cho phép hoạt động đến ngày 30/09/2027.
RITA đề xuất kéo dài thời hạn này đến ngày 30/09/2032. Nếu được thông qua, việc gia hạn có thể tạo thêm cơ sở để các trung tâm vùng, chủ đầu tư dự án và nhà đầu tư lập kế hoạch dài hạn hơn.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: gia hạn chương trình không đồng nghĩa với việc giữ nguyên toàn bộ điều kiện đầu tư hiện tại. Dự thảo RITA đồng thời đưa ra nhiều điều chỉnh có thể làm thay đổi cách dự án xây dựng cấu trúc tài chính, phân bổ việc làm và quản lý vốn EB-5.
Tính đến ngày 16/11/2026, văn bản được đề cập vẫn là dự thảo thảo luận, chưa có số hiệu dự luật, chưa xác định nhà bảo trợ chính thức và chưa được thông qua tại Quốc hội Mỹ.
Dưới đây là những thay đổi đáng chú ý được đề cập trong bản dự thảo:
| Nội dung | EB-5 hiện hành | Đề xuất trong dự thảo RITA |
|---|---|---|
| Thời hạn Chương trình Trung tâm Vùng | Đến 30/09/2027 | Gia hạn đến 30/09/2032 |
| Việc làm cần tạo ra | Tối thiểu 10 việc làm/nhà đầu tư | Tăng lên 15 việc làm/nhà đầu tư |
| Yêu cầu việc làm đối với diện Rural | 10 việc làm/nhà đầu tư | Đề xuất 12 việc làm/nhà đầu tư |
| Thời gian duy trì vốn | Tối thiểu 2 năm theo quy định hiện hành | Đề xuất 40 tháng |
| Tỷ lệ visa dành cho dự án hạ tầng | 2% | Tăng lên 5% |
| Chu kỳ điều chỉnh mức vốn theo lạm phát | Mỗi 5 năm | Đề xuất mỗi 3 năm |
| Mốc nộp hồ sơ được bảo vệ khi chương trình hết hạn | Hồ sơ nộp trước 30/09/2026 | Đề xuất điều chỉnh đến 30/06/2032 |
| Mức vốn đầu tư tối thiểu | 800.000 USD tại khu vực TEA; 1.050.000 USD ngoài TEA | Không đề xuất thay đổi mức vốn cơ bản trong bản dự thảo được công bố |
Lưu ý: Bảng trên phản ánh nội dung được mô tả trong dự thảo RITA và quy định hiện hành tại thời điểm cập nhật. Đây chưa phải các thay đổi đã có hiệu lực.
Đây là một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo RITA.
Theo đề xuất, Chương trình Trung tâm Vùng sẽ được gia hạn đến ngày 30/09/2032, thay vì kết thúc thời hạn được Quốc hội cho phép hiện nay vào ngày 30/09/2027.
Việc kéo dài thời hạn chương trình có thể mang lại một số lợi ích:
Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất điều chỉnh mốc bảo vệ đối với hồ sơ nộp trong trường hợp chương trình hết hạn. Theo đó, mốc hiện hành là ngày 30/09/2026 được đề xuất thay bằng ngày 30/06/2032.
Điều này có thể mở rộng phạm vi bảo vệ đối với các hồ sơ nộp trong tương lai nếu chương trình gặp gián đoạn sau thời điểm được gia hạn.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc gia hạn thời hạn chương trình và cơ chế bảo vệ hồ sơ khi chương trình hết hạn. Đây là hai nội dung pháp lý khác nhau. Việc một hồ sơ nằm trong mốc bảo vệ không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư được miễn các điều kiện thụ hưởng EB-5 khác.
Theo quy định hiện hành, mỗi nhà đầu tư EB-5 phải đáp ứng yêu cầu tạo tối thiểu 10 việc làm toàn thời gian đủ điều kiện tại Mỹ.
Dự thảo RITA đề xuất tăng yêu cầu này lên 15 việc làm đối với nhóm thông thường và 12 việc làm đối với diện Rural được đề cập trong dự thảo.
Đây là thay đổi có thể tác động đáng kể đến cấu trúc tài chính và khả năng tiếp nhận nhà đầu tư của các dự án EB-5.
Để hình dung, giả sử một dự án có khả năng chứng minh 1.200 việc làm đủ điều kiện:
| Tiêu chí | Số nhà đầu tư tối đa theo số việc làm |
|---|---|
| 10 việc làm/nhà đầu tư | 120 nhà đầu tư |
| 12 việc làm/nhà đầu tư | 100 nhà đầu tư |
| 15 việc làm/nhà đầu tư | 80 nhà đầu tư |
Ví dụ minh họa, giả định toàn bộ việc làm đều đủ điều kiện và được phân bổ hợp lệ; chưa tính phần dự phòng việc làm mà dự án có thể cần.
Có thể thấy, nếu yêu cầu việc làm tăng lên, cùng một quy mô dự án sẽ có khả năng hỗ trợ ít nhà đầu tư hơn.
Điều này khiến việc đánh giá năng lực tạo việc làm trở nên quan trọng hơn. Nhà đầu tư cần quan tâm đến:
Một dự án có số lượng việc làm dự báo lớn không mặc nhiên đồng nghĩa với việc mọi nhà đầu tư đều được bảo đảm đáp ứng điều kiện. Cần xem xét phương pháp tính, tính hợp lệ và khả năng hiện thực hóa số việc làm đó.
Một trong những đề xuất đáng quan tâm nhất đối với khía cạnh tài chính là việc tăng thời gian duy trì vốn từ tối thiểu 2 năm lên 40 tháng.
Theo nội dung được phân tích trong dự thảo, thời gian này dự kiến bắt đầu khi toàn bộ khoản vốn đủ điều kiện của nhà đầu tư đã được đầu tư vào doanh nghiệp thương mại mới (NCE) và có nghĩa vụ ràng buộc đưa vốn vào đơn vị tạo việc làm (JCE).
Điều này đặt ra yêu cầu nhà đầu tư cần hiểu rõ thời điểm bắt đầu tính thời gian duy trì vốn, thay vì chỉ căn cứ vào ngày ký hợp đồng hoặc ngày chuyển khoản đầu tiên.
Đặc biệt, cần phân biệt ba khái niệm:
Thời gian duy trì vốn theo yêu cầu EB-5: Khoảng thời gian khoản đầu tư phải đáp ứng điều kiện duy trì vốn theo luật di trú.
Thời hạn khoản vay của dự án: Thời điểm khoản vay giữa NCE và JCE dự kiến đến hạn theo hợp đồng.
Thời điểm hoàn trả vốn cho nhà đầu tư: Phụ thuộc vào cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán và các điều khoản trong hồ sơ chào bán.
Ba mốc thời gian này không nhất thiết trùng nhau.
Ngay cả khi nhà đầu tư hoàn thành thời gian duy trì vốn theo quy định di trú, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc vốn sẽ tự động được hoàn trả. Khả năng thu hồi vốn vẫn phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động của dự án, dòng tiền, tài sản bảo đảm, thứ tự ưu tiên thanh toán và các điều khoản hợp đồng.
Vì vậy, nếu đề xuất 40 tháng được thông qua, nhà đầu tư cần đánh giá kỹ hơn tính tương thích giữa thời gian duy trì vốn, kỳ hạn khoản vay, phương án tái triển khai vốn (redeployment) và kế hoạch hoàn trả.
Theo cơ chế phân bổ visa EB-5 hiện hành, các nhóm visa được dành riêng bao gồm:
Dự thảo RITA đề xuất nâng tỷ lệ visa dành cho dự án hạ tầng lên 5%, trong khi hai nhóm Rural và HUA được đề cập vẫn giữ tỷ lệ 20% và 10%.
Nếu được thông qua, tỷ lệ visa dành riêng cho ba nhóm sẽ tăng tổng cộng từ 32% lên 35%.
Đây có thể là tín hiệu tích cực đối với các dự án hạ tầng đủ điều kiện, bởi tỷ lệ visa được dành riêng cho nhóm này có thể tăng lên.
Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên hiểu rằng việc tăng tỷ lệ phân bổ visa sẽ tự động rút ngắn thời gian chờ hoặc bảo đảm hồ sơ được xử lý nhanh hơn.
Thời gian chờ visa còn phụ thuộc vào số lượng visa được cấp, nhu cầu của từng quốc gia, số lượng hồ sơ và tình trạng tồn đọng tại thời điểm xét cấp.
Ngoài ra, diện Infrastructure có tiêu chí riêng và không mặc nhiên được áp dụng các quyền lợi xử lý dành cho diện Rural.
Theo cơ chế hiện hành của RIA, mức vốn đầu tư EB-5 được điều chỉnh theo lạm phát theo chu kỳ 5 năm.
Dự thảo RITA đề xuất rút ngắn chu kỳ này xuống còn 3 năm.
Điều này có thể khiến mức vốn đầu tư tối thiểu được xem xét điều chỉnh thường xuyên hơn trong tương lai.
Tuy nhiên, dự thảo không đưa ra một mức vốn đầu tư mới cụ thể để thay thế các mức hiện hành. Vì vậy, chưa có cơ sở để kết luận mức vốn sẽ tăng lên bao nhiêu chỉ dựa trên đề xuất này.
Đối với nhà đầu tư đang chuẩn bị hồ sơ, việc theo dõi lịch điều chỉnh vốn, thời điểm nộp đơn và quy định áp dụng tại thời điểm đầu tư sẽ ngày càng quan trọng.
Bên cạnh những thay đổi về thời hạn và điều kiện đầu tư, RITA còn đề xuất tăng cường giám sát dòng tiền EB-5.
Một số nội dung đáng chú ý gồm:
Nếu những đề xuất này được thông qua, việc chuẩn bị hồ sơ nguồn tiền sẽ không chỉ dừng lại ở thời điểm nộp đơn I-526E.
Nhà đầu tư nên chủ động lưu trữ các tài liệu quan trọng như:
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng từ ngay từ đầu có thể giúp nhà đầu tư chủ động hơn khi cơ quan di trú yêu cầu giải trình bổ sung.
Dự thảo RITA cũng đề cập đến trách nhiệm của các đơn vị quảng bá và bên trung gian tham gia giới thiệu dự án EB-5.
Theo đề xuất, thông tin về người quảng bá trực tiếp hoặc bên thứ ba, bao gồm tên và số đăng ký tương ứng với USCIS, sẽ được khai báo trên hồ sơ I-526 hoặc I-526E.
Các trung tâm vùng, NCE và JCE có thể phải chịu chế tài liên quan đến việc không khai báo hoặc hành vi sai lệch của bên quảng bá theo phạm vi quy định.
Đối với nhà đầu tư, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm hiểu:
Minh bạch về các bên tham gia sẽ giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá độ tin cậy của quy trình tư vấn và phân phối dự án.
Một nội dung khác của RITA là tăng cường minh bạch thông tin trong toàn bộ hệ thống EB-5.
Dự thảo đề xuất tổ chức ít nhất hai cuộc họp với các bên liên quan mỗi năm tài chính, đồng thời mở rộng việc công bố thông tin về hoạt động của chương trình.
Các báo cáo định kỳ có thể bao gồm dữ liệu về:
Ngoài ra, dự thảo còn đề cập đến việc tăng cường giám sát của Quốc hội và yêu cầu Government Accountability Office (GAO) đánh giá một số khía cạnh trong hoạt động quản lý chương trình.
Nếu được triển khai hiệu quả, việc công khai dữ liệu có thể giúp nhà đầu tư và các bên liên quan có thêm thông tin để đánh giá thị trường EB-5.
Tuy nhiên, dữ liệu báo cáo cần được hiểu đúng bản chất. Số lượng đơn nộp không đồng nghĩa với số visa được cấp; số việc làm dự báo cũng không mặc nhiên là số việc làm đã được cơ quan quản lý xác nhận.
Đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm.
Theo phân tích về Section 8 trong bản dự thảo, các sửa đổi được đề xuất có thể áp dụng đối với nhà đầu tư, đơn vị quảng bá và các tổ chức liên quan mà không phụ thuộc vào thời điểm họ nộp hồ sơ hoặc bắt đầu hoạt động.
Cách diễn đạt này làm phát sinh câu hỏi liệu một số yêu cầu mới có thể tác động đến các khoản đầu tư đã được thực hiện trước khi luật có hiệu lực hay không.
Ví dụ:
Hiện tại, chưa thể kết luận các trường hợp này sẽ được áp dụng theo hướng nào.
Điều quan trọng là dự thảo chưa đưa ra cơ chế chuyển tiếp đủ rõ để xác định chính xác cách xử lý đối với từng nhóm hồ sơ. Đồng thời, việc đề cập đến khả năng áp dụng rộng không đồng nghĩa với việc mọi hồ sơ đã được phê duyệt sẽ tự động bị mở lại hoặc mọi nhà đầu tư đã hoàn tất quy trình đều bị đảo ngược quyền lợi.
Nếu được đưa vào dự luật chính thức, phạm vi áp dụng và quy định chuyển tiếp sẽ là những nội dung cần được theo dõi đặc biệt.
Đối với nhà đầu tư đã tham gia EB-5, nên trao đổi với luật sư di trú để đánh giá tình trạng hồ sơ, tiến độ tạo việc làm, thời gian duy trì vốn và các nghĩa vụ còn lại của dự án.
Dù RITA chưa được thông qua, các đề xuất trong dự thảo đã cho thấy một số vấn đề mà nhà đầu tư EB-5 nên chủ động xem xét.
Thứ nhất, đánh giá năng lực tạo việc làm của dự án.
Không chỉ xem tổng số việc làm được dự báo, nhà đầu tư cần tìm hiểu phương pháp tính toán, tỷ lệ dự phòng, số lượng nhà đầu tư và khả năng hoàn thành các hạng mục tạo việc làm.
Thứ hai, xem xét cấu trúc tài chính và phương án hoàn trả vốn.
Cần phân biệt thời gian duy trì vốn theo luật di trú với thời hạn khoản vay và kế hoạch hoàn trả. Các điều khoản về kỳ hạn, tài sản bảo đảm, thứ tự ưu tiên thanh toán và tái triển khai vốn cần được xem xét kỹ lưỡng.
Thứ ba, chuẩn bị hồ sơ nguồn tiền có tính hệ thống.
Việc lưu trữ chứng từ đầy đủ, minh bạch ngay từ đầu sẽ giúp nhà đầu tư chủ động hơn nếu cơ quan di trú yêu cầu bổ sung hoặc cập nhật thông tin tài chính.
Thứ tư, lựa chọn dự án dựa trên khả năng đáp ứng nhiều kịch bản chính sách.
Một dự án cần được đánh giá không chỉ dựa trên điều kiện EB-5 hiện tại mà còn trên khả năng thích ứng nếu các yêu cầu về việc làm, duy trì vốn và giám sát được điều chỉnh.
Thứ năm, theo dõi sát tiến trình lập pháp.
Nhà đầu tư cần phân biệt giữa dự thảo thảo luận, dự luật được chính thức trình, văn bản được Quốc hội thông qua và luật đã có hiệu lực. Mỗi giai đoạn có giá trị pháp lý khác nhau.
Đề xuất gia hạn Chương trình Trung tâm Vùng đến năm 2032 là một tín hiệu đáng chú ý đối với thị trường đầu tư định cư Mỹ.
Nếu được thông qua, thời hạn hoạt động dài hơn có thể tạo thêm sự ổn định cho hệ sinh thái EB-5. Tuy nhiên, các đề xuất về việc làm, thời gian duy trì vốn, kiểm soát dòng tiền và trách nhiệm của các bên cho thấy chương trình có thể tiếp tục chuyển dịch theo hướng minh bạch và chặt chẽ hơn.
Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng không chỉ là lựa chọn thời điểm tham gia mà còn là đánh giá toàn diện dự án, cấu trúc đầu tư và khả năng đáp ứng các điều kiện di trú trong dài hạn.
Một chương trình được gia hạn không đồng nghĩa với việc mọi dự án đều có mức độ an toàn như nhau. Khả năng tạo việc làm, tính minh bạch của dòng vốn, năng lực tài chính của dự án và phương án hoàn trả vẫn là những yếu tố cần được thẩm định độc lập.
Trong giai đoạn chính sách có thể thay đổi, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ và chiến lược đầu tư sẽ giúp gia đình chủ động hơn trước các kịch bản pháp lý khác nhau.
USIMIGROUP liên tục cập nhật các diễn biến chính sách di trú Mỹ, phân tích những thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư và hỗ trợ gia đình đánh giá phương án định cư phù hợp.
Đối với chương trình EB-5, việc lựa chọn dự án cần được xem xét đồng thời trên nhiều khía cạnh: điều kiện di trú, năng lực tạo việc làm, cấu trúc tài chính, hồ sơ pháp lý và kế hoạch hoàn trả vốn.
Quý nhà đầu tư có thể liên hệ USIMIGROUP để được cập nhật thông tin và trao đổi về chiến lược EB-5 phù hợp với kế hoạch của gia đình.
THÔNG TIN ĐỊNH CƯ DÀNH CHO NHÀ ĐẦU TƯ
