Bộ An ninh Nội địa (DHS), thông qua Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE), đã công bố một dự thảo quy định sẽ định hình lại căn bản chương trình Đào tạo Thực hành Tự nguyện (OPT) dành cho sinh viên F-1. Theo dự thảo này, các trường đại học được chứng nhận SEVP sẽ phải trả 70.000 đô la cho lần đầu tiên sinh viên F-1 tham gia OPT và 30.000 đô la cho mỗi lần gia hạn OPT tiếp theo, bao gồm cả gia hạn OPT ngành STEM.
Dự thảo quy định dự kiến sẽ được công bố trên Công báo Liên bang vào ngày 8 tháng 10 năm 2026, và Bộ An ninh Nội địa (DHS) sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp từ công chúng trong vòng 30 ngày.
Cần lưu ý rằng đây mới chỉ là dự thảo đề xuất (Proposed Rule) và chưa có hiệu lực ngay lập tức.
Giai đoạn lấy ý kiến: Công chúng và các tổ chức có thời gian từ 30 đến 60 ngày để đóng góp ý kiến phản hồi công khai trước khi chính phủ cân nhắc ban hành quy định cuối cùng.
Khả năng bị kiện tụng: Giới luật sư di trú nhận định quy định này sẽ phải đối mặt với các làn sóng kiện tụng pháp lý dữ dội từ liên minh các trường đại học và các tập đoàn công nghệ lớn. Trước đó, một nỗ lực áp phí 100.000 USD tương tự lên visa H-1B cũng đã bị tòa án liên bang Mỹ tuyên bố là vi hiến và bác bỏ.
Vì sao Bộ An ninh Nội địa (DHS) đề xuất thu phí OPT 70.000 USD?
Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết các khoản phí đề xuất nhằm mục đích ngăn chặn gian lận, tăng cường giám sát chương trình OPT và đảm bảo các trường học đóng vai trò lớn hơn trong việc theo dõi việc làm của sinh viên. Cơ quan này cũng lập luận rằng các khoản phí sẽ giúp bù đắp chi phí hành chính của chính phủ và giảm sự phụ thuộc vào OPT như một con đường việc làm lâu dài, khuyến khích sử dụng nhiều hơn lực lượng lao động trong nước. Theo DHS, đề xuất này được thiết kế để cải thiện tính toàn vẹn của chương trình đồng thời hỗ trợ các mục tiêu thực thi và tuân thủ luật nhập cư rộng hơn.
DHS ước tính rằng:
Trong năm 2024, có khoảng 194.000 người tham gia chương trình OPT và 95.000 người tham gia chương trình STEM OPT.
Quy định này có thể tạo ra khoản phí thu được hàng năm từ 8,4 tỷ đến 16,5 tỷ đô la.
Hơn 56% các tổ chức được chứng nhận SEVP có thể đủ điều kiện là các thực thể nhỏ có khả năng bị ảnh hưởng bởi đề xuất này.
Cơ quan này thừa nhận rằng một số trường có thể quyết định không tài trợ cho việc tham gia chương trình OPT do các chi phí mới, điều này có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tham gia.
Tác động cốt lõi đến hệ sinh thái tài năng STEM
Quy định này đặt gánh nặng pháp lý trực tiếp lên các trường đại học, buộc họ phải thanh toán chi phí trước khi nhân viên nhà trường có thể nhập đề xuất OPT của sinh viên vào hệ thống SEVIS. Dù cơ quan quản lý gợi ý rằng các trường có thể chuyển chi phí này sang cho sinh viên hoặc các doanh nghiệp tuyển dụng, sự thay đổi tài chính quá lớn này chắc chắn sẽ dựng lên một rào cản khổng lồ.
Các chuyên gia chính sách di trú và đại diện giáo dục tại Mỹ đều đồng thuận rằng đề xuất này có nguy cơ phá vỡ chuỗi cung ứng nhân lực trình độ cao. Chương trình OPT vốn là “thỏi nam châm” chính thu hút các bộ óc xuất sắc nhất thế giới đến các trường đại học Mỹ, tạo nền tảng cho sự đổi mới trong các ngành công nghệ và bán dẫn. Việc áp thuế nặng có thể đẩy dòng chảy chất xám này sang các quốc gia cạnh tranh khác.
Tác động phí OPT 70.000 USD đến du học sinh theo diện Visa F-1
Dự thảo quy định mới về thuế OPT sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng tài chính và tâm lý trực tiếp đối với du học sinh visa F-1, đặc biệt là những bạn theo học khối ngành STEM. Dù trên lý thuyết gánh nặng này đổ lên vai các trường đại học, nhưng thực tế du học sinh sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Nếu dự thảo này được thông qua và chính thức có hiệu lực, lộ trình học tập và làm việc của du học sinh tại Mỹ sẽ bị đảo lộn qua 3 tác động cốt lõi sau:
1. Rào cản tài chính cực lớn
Dù về mặt luật pháp, các trường đại học là bên chịu trách nhiệm nộp khoản phí 70.000 USD (và 30.000 USD cho gia hạn STEM), nhưng dự thảo của DHS cho phép các trường tự quyết định phương thức chi trả. Điều này dẫn đến hai kịch bản phân phối chi phí áp lực:
Học phí tăng phi mã: Các trường có thể phân bổ khoản phí này vào học phí hoặc các khoản phụ phí bắt buộc đối với toàn bộ sinh viên quốc tế ngay từ khi nhập học để lập quỹ dự phòng OPT.
Doanh nghiệp quay lưng: Nếu trường yêu cầu doanh nghiệp tuyển dụng cam kết hoàn trả hoặc gánh phụ phí này, hầu hết các công ty (đặc biệt là startup và doanh nghiệp vừa) sẽ ngay lập tức từ chối tuyển dụng du học sinh F-1 vì chi phí quá đắt đỏ so với lao động bản địa.
2. Mất cơ hội tích lũy kinh nghiệm và hoàn vốn đầu tư (ROI)
Chương trình OPT vốn là “bước đệm” tối quan trọng để du học sinh Mỹ tìm kiếm cơ hội ở lại làm việc dài hạn hoặc ít nhất là tích lũy kinh nghiệm thực tế để bù đắp chi phí du học khổng lồ.
Khối ngành STEM trước đây có lợi thế lớn với tổng cộng 3 năm làm việc (1 năm OPT thường + 2 năm gia hạn STEM).
Giờ đây, để có được trọn vẹn 3 năm này, tổng số tiền bảo chứng phải nộp lên đến 100.000 USD. Con số này biến quyền lợi OPT từ một chính sách hỗ trợ giáo dục thành một “món hàng xa xỉ” vượt quá khả năng tài chính của đại đa số gia đình du học sinh.
3. Cơ hội việc làm sau tốt nghiệp bị thu hẹp nghiêm trọng
Nếu các trường chuyển gánh nặng này sang cho phía doanh nghiệp bảo lãnh (tương tự như visa H-1B), cơ hội ở lại Mỹ của sinh viên F-1 sẽ gần như bằng không.
Doanh nghiệp quay lưng với F-1: Trước đây, lợi thế lớn nhất của OPT là doanh nghiệp có thể tuyển dụng du học sinh ngay lập tức mà không tốn chi phí bảo lãnh trong 1-3 năm đầu. Nếu phải gánh thêm khoản “thuế” lên tới 100.000 USD, các công ty sẽ ưu tiên tuyển dụng người bản xứ hoặc thẻ xanh để tiết kiệm chi phí.
Các công ty Startup và vừa nhỏ rút lui: Chỉ các tập đoàn công nghệ khổng lồ (Big Tech) mới đủ ngân sách để chi trả, điều này triệt tiêu cơ hội của sinh viên tại các công ty khởi nghiệp — nơi vốn hấp thụ một lượng lớn du học sinh mới tốt nghiệp.
4. Áp lực tâm lý và rủi ro pháp lý gia tăng
Rút ngắn thời gian tìm việc: Sinh viên F-1 chỉ có tối đa 90 ngày thất nghiệp khi ở chế độ OPT. Việc các công ty chần chừ tuyển dụng do mức phí quá cao sẽ khiến thời gian 90 ngày này trôi qua nhanh chóng, đẩy nhiều bạn vào nguy cơ buộc phải rời nước Mỹ vì quá hạn.
Bất ổn định về lộ trình định cư: Lộ trình quen thuộc của du học sinh STEM (Học tập → 3 năm OPT STEM → Quay xổ số H-1B → Thẻ xanh) sẽ bị đứt gãy ngay từ bước đầu tiên.
5. Thu hẹp cơ hội chuyển đổi sang Visa định cư (H-1B, EB-2/EB-3)
OPT, đặc biệt là diện gia hạn STEM 3 năm, chính là khoảng thời gian “vàng” để du học sinh F-1 tham gia quay xổ số visa lao động H-1B (được tối đa 3 lần quay). Nếu không thể chi trả cho OPT hoặc không tìm được doanh nghiệp chịu tuyển dụng dưới áp lực thuế mới, du học sinh sẽ mất đi cơ hội sở hữu visa H-1B, từ đó cắt đứt lộ trình chuyển đổi sang thẻ xanh (Green Card) diện lao động chuyên môn cao.
Thẻ xanh EB-5 – Giải pháp du học định cư vững chắc cho du học sinh Việt
Trong bối cảnh các quy định về làm việc và định cư qua đường lao động (như OPT hay H-1B) ngày càng đối mặt với nhiều biến động chính sách và tỷ lệ chọi cao, EB-5 (Chương trình Đầu tư Định cư Hoa Kỳ) được xem là con đường chủ động, an toàn và trực tiếp nhất để sở hữu Thẻ xanh.
Dưới đây là phân tích chi tiết giải pháp EB-5 giúp du học sinh và gia đình chủ động xây dựng lộ trình định cư vững chắc:
1. Quyền lợi đầu tư EB-5
Không phụ thuộc nhà tuyển dụng: Không cần công ty bảo lãnh, không lo quay số may rủi (như H-1B), không bị ràng buộc vào một chủ lao động cụ thể.
Quyền lợi lao động & học tập: Được tự do làm việc cho bất kỳ công ty nào, tự khởi nghiệp, hoặc nộp đơn vào các ngành nghề hạn chế visa F-1 (như y khoa, hàng không, cơ quan chính phủ). Chi phí học đại học giảm tới 60-70% so với mức học phí dành cho du học sinh quốc tế.
Cấp Thẻ xanh cho cả gia đình: Đương đơn chính, vợ/chồng và các con dưới 21 tuổi chưa kết hôn đều được cấp Thẻ xanh Mỹ.
2. Đòn bẩy pháp lý tốt nhất cho Du học sinh “Nộp Đơn Đồng Thời” (Concurrent Filing)
Dựa trên Đạo luật Cải cách EB-5 (RIA), nếu du học sinh đang ở Mỹ dưới dạng visa F-1 hợp pháp, con có thể tận dụng chính sách nộp đồng thời hai đơn:
Mẫu đơn I-526E: Đơn xin định cư diện EB-5.
Mẫu đơn I-485: Đơn điều chỉnh tình trạng cư trú sang Thường trú nhân ngay tại Mỹ.
Cấp EAD (Employment Authorization Document): Giấy phép làm việc tự do trong thời gian chờ duyệt Thẻ xanh (thường có sau 3–6 tháng).
Cấp AP (Advance Parole): Giấy phép thông hành cho phép xuất nhập cảnh Mỹ mà không làm ảnh hưởng đến hồ sơ xin Thẻ xanh.
3. Lộ trình đầu tư EB-5 tối ưu cho gia đình & du học sinh
Xác định đương đơn chính:
Nếu con đã gần 21 tuổi, nên để con đứng tên làm đương đơn chính để tránh rủi ro “quá tuổi” (aged-out).
Nếu con còn nhỏ, cha/mẹ đứng tên đương đơn chính để đi kèm cả gia đình.
Chuẩn bị hồ sơ nguồn tiền (Source of Funds): Làm việc với luật sư di trú tại Mỹ để kiểm toán và chứng minh dòng tiền rõ ràng.
Nộp hồ sơ & Điều chỉnh tình trạng: Nộp song song I-526E và I-485 (nếu đang ở Mỹ) để lấy giấy phép làm việc EAD sớm.
Nhận Thẻ xanh có điều kiện (2 năm): Sau khi I-526E được thông qua.
Nộp đơn I-829 xóa điều kiện: Nhận Thẻ xanh vĩnh viễn và hoàn vốn đầu tư sau 2–5 năm tùy tiến độ dự án.
Đề xuất này sẽ được đưa ra lấy ý kiến công chúng trong vòng 30 ngày trước khi được hoàn thiện.Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết sẽ chờ 60 ngày sau khi hoàn thiện quy định trước khi đưa vào hiệu lực để cho phép các trường học, học sinh và người sử dụng lao động có thời gian chuẩn bị.
