Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) và Sở Di trú Hoa Kỳ (USCIS) đã chính thức ban hành quy định cuối cùng nhằm chấm dứt hoàn toàn chính sách tự động gia hạn Giấy phép Lao động (EAD) đối với phần lớn hồ sơ gia hạn nộp từ ngày 30/10/2025 trở đi. Quyết định này vĩnh viễn hóa một quy định tạm thời đã được áp dụng trước đó, buộc người lao động nước ngoài phải được Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) chấp thuận hồ sơ mới trước khi thẻ cũ hết hạn thì mới được tiếp tục làm việc hợp pháp.
Quy định mới bãi bỏ hoàn toàn điều khoản tự động gia hạn lên đến 540 ngày vốn được áp dụng trước đây để hỗ trợ người lao động trong thời gian chờ USCIS giải quyết tình trạng tồn đọng hồ sơ. Thay đổi quan trọng này chính thức có hiệu lực ngay khi được công bố trên Công báo Liên bang vào ngày 14/10/2026.
EAD là gì?
Employment Authorization Document (EAD) – Giấy phép Lao động do USCIS cấp quyền cho các cá nhân nước ngoài được cư trú và làm việc một cách hợp pháp cho bất kỳ nhà tuyển dụng nào tại Mỹ trong thời gian thẻ còn hiệu lực. Về hình thức, EAD là một chiếc thẻ nhựa có kích thước tương tự thẻ căn cước, chứa ảnh chân dung, thông tin cá nhân và ngày hết hạn cụ thể của người sở hữu.
EAD không phải là thị thực (Visa) và không có giá trị thay thế thị thực để nhập cảnh vào nước Mỹ; đây đơn thuần là chứng nhận quyền lao động dựa trên tình trạng di trú hiện tại của bạn. Do đó, những đối tượng đã có quyền làm việc mặc định như Công dân Mỹ hoặc Thường trú nhân (người sở hữu Thẻ xanh) sẽ không cần đến loại giấy tờ này.
Ngược lại, EAD là “chìa khóa” thiết yếu đối với các nhóm đối tượng như:
Du học sinh diện F-1 muốn làm việc ngoài trường (qua chương trình OPT hoặc STEM OPT).
Người đang trong giai đoạn chờ xét duyệt hồ sơ Thẻ xanh (Mẫu I-485).
Người tị nạn, hoặc vợ/chồng phụ thuộc của một số loại visa lao động như H-4 hay L-2.
Để sở hữu tấm thẻ này, người nộp đơn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ hoàn chỉnh theo Mẫu I-765, đóng các khoản lệ phí quy định và trải qua thời gian chờ xét duyệt từ USCIS thường kéo dài từ vài tháng tùy theo từng thời điểm và diện hồ sơ cụ thể.
Ai là đối tượng bị tác động trực tiếp?
Nếu nộp đơn xin gia hạn EAD (Mẫu I-765) vào hoặc sau ngày 30/10/2025, các nhóm đối tượng sau đây sẽ không còn được tự động gia hạn khi thẻ cũ hết hạn:
Người đang trong diện chờ Điều chỉnh Tình trạng Cư trú (Adjustment of Status – diện C09).
Vợ/Chồng của người sở hữu thị thực H-1B sở hữu EAD phụ thuộc (H-4 EAD – diện C26).
Người nộp đơn xin tị nạn hoặc đang chờ giải quyết thủ tục tị nạn (Asylum applicants – diện C08).
Người tị nạn và người đã được cấp quy chế tị nạn (A3 và A5).
Người tự nộp đơn theo Đạo luật Chống bạo lực đối với phụ nữ (VAWA).
Người nhận trạng thái bảo hộ tạm thời (TPS) và DACA.
Ai không bị ảnh hưởng?
Sinh viên diện F-1 (Gia hạn STEM OPT): Vẫn tiếp tục nhận được quyền tự động gia hạn 180 ngày như cũ theo một điều khoản pháp lý riêng biệt.
Vợ/Chồng của người sở hữu visa L và E: Có quyền làm việc “theo tình trạng cư trú” (incident to status) nên không bắt buộc phải có EAD để duy trì quyền lao động khi trạng thái cư trú gốc còn hạn.
Hồ sơ nộp trước ngày 30/10/2025: Những trường hợp đã được tự động gia hạn theo quy định cũ trước mốc thời gian này sẽ không bị ảnh hưởng.
Theo Bộ An ninh Nội địa (DHS), việc thu hẹp thời gian gia hạn nhằm mục đích tăng cường tính kiểm soát, cho phép các cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra lý lịch và đánh giá lại tư cách lưu trú, an ninh thường xuyên hơn đối với người lao động nước ngoài.
Tác động thực tế đối với cộng đồng nhà đầu tư định cư Việt Nam
Nhà đầu tư EB-5 và gia đình. Phần lớn nhà đầu tư Việt Nam theo diện EB-5 xử lý hồ sơ qua lãnh sự quán (consular processing) nên không bị tác động trực tiếp. Tuy nhiên, những người đang ở Mỹ và nộp I-485 để điều chỉnh tình trạng, cùng người phụ thuộc đi theo, nếu dùng EAD mã C09 để làm việc hoặc điều hành doanh nghiệp, cần đặc biệt lưu ý thời điểm nộp gia hạn.
Gia đình có vợ/chồng giữ visa H-4. Người phụ thuộc H-4 có EAD là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt vì quyền làm việc có thể gián đoạn nếu hồ sơ gia hạn chưa được duyệt kịp.
Doanh nghiệp có nhân sự nước ngoài. Nhà tuyển dụng phải theo dõi sát ngày hết hạn quyền làm việc và thực hiện xác minh lại Form I-9 đúng quy định. Nếu nhân viên không xuất trình được bằng chứng quyền làm việc còn hiệu lực, doanh nghiệp phải có biện pháp xử lý phù hợp với quy định pháp luật.
Thách thức từ tình trạng tồn đọng hồ sơ tại USCIS
Chính phủ Mỹ cho biết việc chấm dứt tự động gia hạn nhằm tăng cường quy trình sàng lọc và xác minh an ninh (vetting) đối với người nước ngoài trước khi cấp quyền làm việc mới, giảm thiểu rủi ro an ninh quốc gia.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh USCIS vẫn đang đối mặt với khối lượng hồ sơ tồn đọng khổng lồ:
Tình trạng chậm trễ kéo dài: Thống kê của cơ quan này cho thấy tính đến cuối tháng 6, có hơn 432.000 đơn xin gia hạn EAD bị tồn đọng từ sáu tháng trở lên, trong đó hơn 91.000 đơn đã phải chờ đợi hơn 18 tháng.
Hạn chế từ quy định: Việc quy định người lao động chỉ được nộp đơn trong vòng 180 ngày trước khi hết hạn khiến nhiều cá nhân rơi vào thế khó, không đủ khoảng thời gian bù đắp cho tiến độ xử lý hiện tại của cơ quan di trú.
Khuyến nghị: USCIS khuyến khích người lao động nộp đơn xin gia hạn EAD càng sớm càng tốt, tối đa là 180 ngày trước khi thẻ hiện tại hết hạn.
Phản ứng từ dư luận và các thách thức pháp lý
Quy định mới này đang vấp phải nhiều làn sóng tranh luận trái chiều từ cộng đồng cũng như những động thái can thiệp từ tòa án:
Thách thức pháp lý: Trước đó, vào tháng 1, một nhóm người giữ visa H-4 đã đệ đơn kiện DHS với cáo buộc rằng quyết định cắt giảm thời hạn gia hạn tự động vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính. Một thẩm phán liên bang tại California sau đó cũng đã ban hành lệnh cấm giới hạn, yêu cầu xem xét lại việc DHS thiếu sót trong quy trình thủ tục và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động bị ảnh hưởng.
Ý kiến cộng đồng: Dư luận ghi nhận nhiều luồng quan điểm khác nhau; một số người bày tỏ sự thất vọng trước sự bất công đối với người nhập cư hợp pháp do sự chậm trễ hành chính, trong khi một bộ phận khác ủng hộ các biện pháp quản lý nghiêm ngặt hơn liên quan đến thị trường lao động trong nước.
Bài viết chỉ mang tính chất cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý và không thay thế ý kiến của luật sư di trú có giấy phép hành nghề. Chính sách di trú Hoa Kỳ thay đổi thường xuyên và đang có tranh chấp pháp lý. Vui lòng kiểm tra thông tin mới nhất từ USCIS và Công báo Liên bang trước khi đưa ra quyết định.
